O islamofobiji u srcu Balkana

[:en] European Summit on Islamophobia in Sarajevo (photo: James Hill) [:bs] Sarajevska Vijećnica i Nacionalna biblioteka (foto: James Hill)

Dok se Evropa i dalje bori sa rastom islamofobije koja je podstaknuta rastom izbjeglicke krize i islamskim terorizmom, sve se više pitanja postavlja o tome da li je islam kompatibilan sa evropskom civilizacijom. Kako bi se riješio ovaj problem, i suzbila rastuća netolerancija na kontinentu, koalicija nevladinih organizacija, akademika i aktivista je odlučila da organizuje samit u Sarajevu na temu islamofobije.

Uprkos relativno niskom profilu na Evropskom radaru, mnogi odgovori na neke od vitalnih pitanja leže u tolerantnom i multikulturalnom Sarajevu. Zbog toga je ovo mjesto izabrano za prvi evropski samit o islamofobiji koji je održan od 24. do 26. juna 2016. godine.

Sa svečanim otvorenjem na mjestu kao što je obnovljena Sarajevska gradska Vijećnica i biblioteka, privatnom događaju je prisustvovalo nekoliko političara koji su držali uzbudljive govore o prisutnosti i opasnosti Islamofobije u Evropi. Bivši španski premijer Jose Luis Rodriguez Zapatero, pohvalio je multikulturalno društvo svoje zemlje i špansku zajedničku istoriju sa susjednom islamskom Sjevernom Afrikom.

Predavači su bili dobro primljeni, uprkos određenoj dozi skepticizma koja je postojala među sudionicima samita. Član nezavisne komisije o slobodi informisanja i bivši lider ”Commons-a” pod ministarstvom Tonija Blera, RT Hon Jack Straw je bio upitan o tome kako su učinci rata u Iraku pridonijeli nestabilnosti na Bliskom Istoku i njegovom odnosu prema rastu islamofobije. Prisutni političari su se suočili sa oštrim kritikama Al Jazeera English novinara i političkog komentatora, Mehdija Hassana, koji je tvrdio da su oni dopustili da se islamofobija zagnoji u društvima, dok istovremeno pomažu svoje širenje putem vanjskopolitičkih odluka.

Drugi dan samita je počeo u narodnom pozorištu u Sarajevu, a za slijedeća dva dana, mješavina akademika, novinara, istoričara i aktivista je vodilo detaljne diskusije, rasprave i sesije unakrsnih ispitivanja istražujući regije Evrope i njihova trenutna iskustva sa islamofobijom.

Od posebnog interesa je bila rasprava o tome kako je Islam dosegao na čelo nacionalne rasprave u zemljama s relativno velikim muslimanskim zajednicama, kao što su Belgija, kao i u zemljama poput Litvanije koje imaju vrlo malo muslimana koji žive unutar granica ove države. Sudionici su imali priliku čuti govor ljudi poput Joe Mulhala čije je istraživanje o al-Muhajiroun islamskoj terorističkoj mreži otkriveno od strane ”Nada, ne mržnja” organizacije, koja se trudi da uspori rast islamofobije u Velikoj Britaniji u vrijeme rastućih napetosti, posebno u odnosu na referendum u Velikoj Britaniji.

Evropski samit o islamofobiji u Sarajevu (foto: James Hill)
Evropski samit o islamofobiji u Sarajevu (foto: James Hill)

Širok izbor sudionika samita je dozvolio da se islamofobija ispita iz nekoliko uglova. Dr. Ivan Kalmar, profesor antropologije na Univerzitetu u Torontu je fokusirao svoju diskusiju na razmatranje islamofobije iz istorijske perspektive. Istakao je zajedničku istoriju Islamofobije sa ostalim oblicima rasizma i diskriminacije u prošlosti Evrope. Osporio je tvrdnju da je ”islamofobija novi antisemitizam”, jer oba termina imaju dugu i zajedničku istoriju. Međutim, on je prihvatio da ova analogija može imati korisnu ulogu u pružanju snažnih upozorenja evropskim građanima o nastanku takvih oblika rasizma i njihovo prihvatanje u mainstream medijima i školama mišljenja.

Neki su gosti odlučili raspravljati o islamofobiji kroz prizmu moći. Hatem Bazian, urednik i osnivač ”Islamophobia Studies Journal’ i viši predavač na odjelima Bliskog istoka i narodnosti na Univerzitetu Kalifornija, Berkeley, govorio je o islamofobiji kao institucionalno izgrađenoj od strane elite koja nedovoljno racionalizuje globalne nejednakosti i militarizam.

Objasnio je da, kako bi se istinski borili sa islamofobijom, Evropska zajednica mora prihvatiti da su etablišmenti u mnogim zemljama iskoristili islamofobiju kao politički instrument da manipulišu svoje stanovništvo kako bi stekli veću moć. Bilo je nekoliko ključnih tema koje su se pojavile tokom konferencije. Možda i najistaknutija je bila potreba da se suprostave promociji i poticanju islamofobije od strane velikih medijskih institucija. Druga je bila potreba za izgradnju široke koalicije između grupa koje se protive islamofobiji i grupa koje promovišu anti-rasizam u Evropi i svijetu.

Na kraju, govornici su se složili da političke elite u mnogim evropskim državama moraju biti izazvane kada se pokušava manipulisati islamofobijom za svoje političke ciljeve.

Uprkost teškom i često mračnom toku rasprave, ukupna atmosfera i otvorenost sudionika je stvorila pozitivno okruženje za učenje, umrežavanje i izgradnju međunarodnih odnosa. Jedan od vrhunaca samita je bio u subotu naveče, za vrijeme iftara kada su se gosti okupili na večeri u spektakularnom krugu oko Sebilj česme u Sarajevu u starom gradu. Svi su sudionici bili saglasni da je grad Sarajevo bio pravi izbor za ovako važnu diskusiju.

Učesnici samita se okupljaju za vrijeme iftara kod Sebilj česme u starom gradu Sarajeva (foto: James Hill)
Učesnici samita se okupljaju za vrijeme iftara kod Sebilj česme u starom gradu Sarajeva (foto: James Hill)
James Hill

James Hill is a former intern at the Post-Conflict Research Center in Sarajevo. He is a graduate of History and Politics from the University of Leicester in England where he tailored his degree towards the study of BiH and the rest of former Yugoslavia. James is particularly interested in the city of Sarajevo and its historical background as a meeting point of cultures and believes that Bosnia has a vital role to play as a bridge between east and west, especially at a time of wider instability within European and international relations. He feels that BiH is often side-lined and somewhat ignored by larger nations, including his home country of the UK.

Vezani članci

Moj sin Džihadist
Kako je prosječni britanski tinejdžer završio boreći se u Somaliji kao član Al Šababa - grupe povezane s Al-Kaidom?
“I tako sa poljupcem umirem”: Sarajevski Romeo i Julija
‘Dva domaćinstva, oba slična u dostojanstvu, u lijepom Sarajevu, gdje postavljamo svoju scenu…’

Komentarišite

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa *



Dobitnici Nagrade za interkulturalna dostignuća od strane Austrijskog federalnog ministarstva za Evropu, intergracije i spoljne poslove.

Post-Conflict Research Center
Prijavite se na našu mailing listu