Podjeljena realnost memorijalizacije – Gavrilo Princip | Balkan Diskurs
Benjamin Goffrier
14. aprila, 2015.
Vizuelna studija o dva pogleda i sjećanja na jedan dan 1914. godine
Prije rata Sarajevo je bilo multikulturalan grad. Tokom 1.000 dana opsade grad je skoro potpuno uništen. Nije uništavan nasumice već je cilj bio izbrisati multikulturalni identitet glavnog grada Bosne i Hercegovine. Prvo su uništavana kulturološki značajna mjesta.
Prestankom rata, Bosna i Hercegovina je podjeljena na dva entiteta, što je centralni ishod Dejtonskog mirovnog sporazuma koji je potpisan 1995. godine. Sarajevo je također podjeljeno. Danas postoje dva, Grad Sarajevo i Istočno Sarajevo. U Gradu Sarajevu koji je glavni grad Bosne i Hercegovine, te entiteta Federacije Bosne i Herecgovine, živi 87 posto Bošnjaka. U susjednom Istočnom Sarajevu, koje je pripalo entitetu Republika Srpska, većinom žive Srbi. Došlo je i do podjele identiteta i sjećanja među Bošnjacima i Srbima.
Gavrilo Princip je jedan od glavnih istorijskih ličnosti koja dijeli Bošnjake i Srbe. Dva različita spomenika, jedan u Sarajevu, a drugi u Istočnom Sarajevu jasno pokazuju kako ove dvije etničke skupine istoriju tumače različito i aktivno nastoje stabilizovati podjelu podižući spomenike ovakve vrste.
Spomenik u Sarajevu nalazi se direktno na mjestu gdje je Gavrilo Princip (Srbin) ubio austrougraskog prijestolonasljednika Franza Ferdinanda 28. juna 1914. godine. Na ćošku pored rijeke Miljacke je Latinska ćuprija sagrađena u srednjem vijeku i Atmejdan sa malim parkom, koji podsjećaju turiste na istorijski značaj ovog mjesta. Dodatni značaj doprinosi i muzej sagrađen u neposredoj blizini, koji priča priču Sarajevskog atentata.
Spomenik Gavrilu Principu u Istočnom Sarajevu nalazi se na mjestu okruženom stambenim zgradama. Statua visoka preko dva metra otkrivena je tek u junu 2014. godine, na stotu godišnjicu atentata.
Srpski nacionalisti djelo Gavrila Principa opisuju i pamte kao borbu za slobodu, Bošnjački ga se sjećaju kao srpskog teroriste koji započinje ratove.
Ova vizualna studija nastoji prikazati različite narative izlivene u bronzi i kamenu, tako što plijeni pažnju bizarnim detaljima spomenika koji ujedinjuju više nego što dijele.